Connect with us

Aile Sağlığı

Ellerinizi Yıkayın, Ellerinizi Yıkayın ve Ellerinizi Yıkayın

Halit Yerebakan

Tarih:

on

Hayat eve sığıyor ancak yine de temel ihtiyaçların karşılanması için dışarı çıkmak gerekiyor. Normal bir zamanda sıradan kabul edilen market alışverişleri şimdilerde ise kimisine göre mayın tarlası. Coronavirüs salgını ciddiye alınmalı ama takıntılı olmaya da gerek yok, tabi ki tedbiri elden bırakmadığınız sürece.

Coronavirüs hayatımıza girdiğinden beri günlük rutinlerimiz çok hızlı bir şekilde değişti. Artık sarılmayı, el sıkışmayı bırakın, en sevdiklerimizin bile yanına yaklaşamaz olduk. Birkaç ay öncesine kadar bize son derece normal gelen bazı davranışlar bir anda ürkütücü bir hal aldı. Mesela market alışverişleri… Özellikle manav reyonunda meyveleri, sebzeleri elimize alıp şöyle bir evirip çevirdikten sonra beğenmeyip geri koymak ya da reyonlardaki ürünleri elimize alıp son tüketim tarihlerini, içeriklerini kontrol etmek gayet sıradandı. Şimdilerde ise tüm bunlar bir kenara ‘markete gitmek ne kadar güvenli’ diye düşünür olduk.

Alışveriş için sakin bir zaman dilimi seçin

COVID-19 ülkemizde de yayılmaya başladıktan sonra, yayılmasını yavaşlatmak için sosyal etkileşimi sınırlandırmaya başladık. İnsanların toplu olarak bulunabilecekleri tüm alanlar kapatıldı. İnsanlar zorunlu haller dışında evlerinde kalıyor. Dışarı çıkma nedenlerinin başında da tabi ki gıda alışverişi zorunluluğu var.

Bu günlerde sosyal temasın sağlandığı ve mecburi olarak gidilen nadir yerlerden biri marketler. Her gidiş ve dönüş endişeleri de beraberinde sürüklüyor; ‘Ya hasta birisiyle temasa geçersem, ya alışveriş arabasının koluna ya da alacağım ürünlere hasta birisi dokunduysa…’

Böyle durumlarda öncelikle genel kuralları uygulayın. Alışveriş sırasında çok yakınlarınızda kimse olmadığına emin olun. En yakınınızdaki ile aranızdaki mesafe 1,5 metreden fazla olmalı. Tenha saatlerde, kalabalık olmayan marketlere gitmeye özen gösterin. Artık her market girişinde dezenfektan ürünler bulunuyor, alışverişe başlamadan önce ellerinizi ve alışveriş arabasının tutma noktasını dezenfekte edin. Eve geldiğinizde ürünleri poşetlerden çıkarın ve ellerinizi yıkayın. Tabi bu süreçte ellerinizi hiçbir şekilde yüzünüze sürmeyin.

Sipariş vermek daha mı az riskli?

İçinde bulunduğumuz süreçte enfeksiyona maruz kalmaktan gerçekten çok korkan insanlar evden hiç çıkmamayı tercih edebiliyor. Temel ihtiyaçlarını karşılamak içinse başvurdukları yöntem telefon ya da internet yoluyla sipariş vermek. Buradaki en büyük risk faktörü ise siparişleri getiren kuryenin bir de virüs getirmiş olma ihtimali.

Coronavirüsün ana yayılım yolunun kişiler arası temas olması nedeniyle market ve yemek siparişi taşıyan şirketler ve kişiler bu konuda oldukça duyarlı davranıyor. Ancak yine de sizin atacağınız bazı adımlar teması sıfıra indirebilir. Sipariş verirken kapıda ödeme yerine internet üzerinden ödeme yöntemini seçebilirsiniz. Siparişinizi getirecek kurye ile temasa geçmemek adına siparişinizin daire kapınızın önüne bırakılmasını yönünde istekte bulunabilirsiniz. Siparişinizi teslim aldıktan sonra ellerinizi yıkamayı unutmayın.

Her aşamada el ve ürün temizliği yapın

COVID-19’a neden olan coronavirüs, diğer birçok virüs gibi bazı yüzeylerde hayatta kalabiliyor. Ancak Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi’ne göre şu ana kadar COVID-19’un gıda ya da gıda ambalajı yoluyla yayıldığına dair bir kanıt yok. Yine de sebze ve meyveleri çok iyi bir şekilde yıkayarak, paketli ürünleri de silerek kaldırmanın bir zararı dokunmaz.

Alışverişi tamamlayıp eve geldiğinizde poşetleri koyduğunuz zemini ve ürünleri torbalardan çıkarıp yıkamak ya da silmek için koyduğunuz zemini ürünlerinizi kaldırdıktan sonra temizlemeyi unutmayın. Buraları temizlemek için de evinizde bulunan temizleyiciler fazlasıyla yeterli olacaktır.

Coronavirüs taze ürünlerde yaşayabilir mi?

Solunum yolu virüsleri üzerine yapılan bir araştırmada bazı virüslerin gıda yüzeylerinde yaşayabileceği verileri elde edildi. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi ise yeni coronavirüsün gıda yüzeyleri yoluyla bulaşabileceğine dair kanıt olmadığını söylüyor. Birçok uzmana göre de gıdalar yoluyla virüse maruz kalma riski oldukça düşük bir ihtimal.

Olmaz ama ben yine de kötü senaryodan bahsedeyim. Diyelim ki ara öğününüz olacak o elmanın üzerine virüsü taşıyan biri öksürdü. Damlacıklar elmanın üzerine düştükten kısa bir süre sonra o elmayı alıp yerseniz virüsün size bulaşması olası. Gıda yüzeyindeki virüs ancak birkaç saat yaşayabilir. Coronavirüs sert yüzeylerde olduğu gibi gıda yüzeylerinde uzun süre yaşayamaz. Tabi elma size üzerindeki virüsün yaşayıp yaşamadığını söyleyemeyeceği için yine de yıkamayı ihmal etmeyin.

Sebze ve meyveleri temizlemenin en güvenilir yolu

Bazılarının coronavirüs endişesi nedeniyle paranoyakça davranışlar sergilediğini görmeye başladık. Mesela gıda ürünleri temizliğinde sabun ve deterjan, hatta çamaşır suyu kullanımı… Evet, sabun kullanımını öneriyoruz ama sadece el yıkamak için, elma yıkamak için değil.

Gıda temizliğinde sabun, deterjan ya da çamaşır suyu kullanımını önermiyorum. Coronavirüsün gıda üzerinden bulaşma ihtimali zaten çok düşük. Ancak çamaşır suyu kendi başına sağlık açısından farklı riskler ortaya çıkarabilir. Çamaşır suyu gözlerde, ağızda ve boğazda tahrişe neden olabilir. Aşırı solunumu akciğer tahrişine neden olabilir. Akciğerleri hedef alan ve ciddi solunum problemlerine neden olan coronavirüsten korunmak için kesinlikle yanlış bir yöntem.

Özellikle çiğ tüketilen ürünleri sirkeli suda bekletebilir veya akan suyun altında yıkayabilirsiniz. Eğer içiniz rahat edecekse her iki yöntemle de yıkayın. Aklınızda yine de şüphe kalıyorsa pişirebileceğiniz ya da ısıtabileceğiniz türde sebze meyve satın alın derim. Çünkü 65 derecenin üzerindeki ısı coronavirüsü öldürüyor.

Ayrıca virüslerden arındırmak adına gıdaları dondurucuda muhafaza etmeye başlayanlar da var. Bu da yine doğru bir yöntem değil. Zira laboratuvar ortamları düşünüldüğünde soğuk ortamlar virüsleri korumak için kullanılır. Yani bu yöntemle virüsü öldürmemiş, korumuş oluyorsunuz.

Eldiven mi, dezenfektan mı?

Son günlerde beyaz eldiven ya da dezenfektan olmadan alışverişe çıkmayanlar var. Peki, hangisi daha çok koruma sağlıyor? Aslında ikisi de doğru kullanıldığında yeterli koruma sağlıyor. Doğru kullanıldığında diyorum çünkü buradaki asıl mesele yüze dokunmamak. Özellikle eldiven kullananlar, virüs sadece ellerine bulaşabilecekmiş gibi davranıp eldivenlerle düşünmeden yüzlerine dokunabiliyor. Ya da eldivenleri çıkartırken kirli yüzeyine temas edebiliyor.

Unutulmaması gereken en önemli nokta eldiven olsun ya da olmasın, ellerin temiz olduğundan emin olunmadıkça yüze dokunulmaması gerektiği. Tabi bir noktada elleri yüze götürmek bir alışkanlık ve bunun farkına vararak önlemek de bilinçli çaba gerektiriyor. Ayrıca eldiven ya da dezenfektan kullanmak uygun şekilde el yıkama ihtiyacını değiştirmiyor. Marketten eve döndüğünüzde eldiven ya da dezenfektan kullanmış olsanız bile mutlaka ellerinizi yıkamalısınız.

Gıdasız kalmayacağız

Salgın haberleri yoğunlaştığı anda, insanlar gıda sirkülasyonu bitecekmiş gibi davransalar da böyle bir şeyin gerçekleşmesi olası değil. Gıda ve temizlik malzemesi stoklamanıza hiç gerek yok. Ürünleri evden daha az çıkmanızı gerektirecek kadar almanız yeterli.

 

Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazılara buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Aile Sağlığı

Uykunuzu Düzenlemeye Yardımcı Olacak Öneriler

Dr. Öz ve Ekibi

Tarih:

on

Pandemi sürecinde bozulan uyku düzeninizi düzeltmeniz için bu öneriler size yardımcı olabilir.

Birçok insan COVID-19 sürecinde günlük yaşamın bozulması, evden çalışmak, daha az doğal ışık almak, belirli bir programı takip etmemek ve stres gibi nedenlerden dolayı uyku sorunu yaşamaya başladı.

Bu oldukça yaygın bir sorun. Ancak uzmanların bu önerileri ile uyku sürecinizi düzenleyebilirsiniz.

Sağlıkla kalın…

 

Sağlıklı yaşam konusunda bilinçlendirici içerik paylaşımı yaptığımız youtube sayfamızı görüntülemek için buraya tıklayabilirsiniz.

Okumaya Devam Et

Aile Sağlığı

Böbrek Taşını Önlemenin 7 Yolu

Dr. Öz ve Ekibi

Tarih:

on

Böbrek taşı ağrısı çekmemeniz için bazı öneriler derledik.

Böbrek taşı oluşumundan ve tekrarlamasından korunmak mümkün.

Bu önerilerimizi mutlaka uygulayın.

Sağlıkla kalın…

 

Sağlıklı yaşam konusunda bilinçlendirici içerik paylaşımı yaptığımız youtube sayfamızı görüntülemek için buraya tıklayabilirsiniz.

Okumaya Devam Et

Aile Sağlığı

Endişe Hakkında Bilinmesi Gereken 10 Gerçek

Halit Yerebakan

Tarih:

on

Öncesi1 of 12
Klavye ok tuşlarını kullanabilirsiniz. ( ← | → )

Hayatınızı endişeye teslim etmek ve sizi yönetmesine izin vermek zorunda değilsiniz. Endişe ve kaygı bozukluklarını ve bu durumun vücudunuzu ve hayatınızı nasıl etkilediğini ne kadar iyi anlarsanız, kontrolü ele almak için o kadar donanımlı olursunuz.

Anksiyete hayatın bir parçasıdır ve herkesin hayatında bazen kontrolü ele alabilir. Hatta bazıları tüm hayatlarını endişe içinde geçirebilir. Bazıları da özellikle yaşadığımız pandemi sürecinde ilk kez endişe ve kaygı içinde yaşamayı deneyimliyor olabilir.

Anksiyete kulağa her ne kadar ürkütücü gelse de sanıldığı kadar korkutucu değil. Hayatınızı endişeye teslim etmek ve sizi yönetmesine izin vermek zorunda değilsiniz. Endişe ve kaygı bozukluklarını ve bu durumun vücudunuzu ve hayatınızı nasıl etkilediğini ne kadar iyi anlarsanız, kontrolü ele almak için o kadar donanımlı olursunuz.

Okumaya Devam Et

Öne Çıkanlar