Connect with us

Gazete Yazıları

Stresle Başa Çıkmak İçin Çiçek Koklayın

Tarih:

on

stresle başa çıkmak

Yapılan araştırmalara göre çiçek kokusu vücut gerginliğinin atılmasına yardımcı oluyor. Özellikle lavanta, lila ve hanımeli mutluluk hormonlarını uyarıyor

Stres pek çok hastalığın nedenleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Özellikle yoğun bir iş temposuna sahipseniz çeşitli hastalıklar açısından risk altında olabilirsiniz. Uzun ve sağlıklı bir yaşam için, sağlıklı beslenmek ve mümkün olduğunca stresten uzak durmak gerekiyor. Son yıllarda yapılan araştırmalara göre stresten uzak yaşayan insanlar daha geç yaşlanıyor. Stresle başa çıkmak için önce vücudun verdiği işaretleri dikkate almak gerekiyor. Eğer aşağıdaki sorunları yaşıyorsanız, risk altında olabilirsiniz:

Sabah uyanma güçlüğü

Sabahları uyanırken zorlanıyorsanız, enerji seviyenizi artırmayı sağlayan adrenalinhormonunuz aşırı stres nedeniyle eksik olabilir. Ayrıca yeteri kadar uyuyor fakat uykunuzu alamıyorsanız yine adrenalin hormonunuza bakmakta fayda var.

Tuza yönelme

Kronik stres elektrolit dengesizliklerine yol açabilir, bu da bazı kişilerin tuz istemesineneden olur. Gün içerisinde canınız çok fazla tuz istiyor veya tuzlu abur cuburlara çok sık yöneliyorsanız, vücudunuz stres alarmı veriyor olabilir.

Sürekli soğuk algınlığı

Stres; hormonları etkileyebildiği gibi bağışıklık sistemini de etkileyebilen ve savunmasız hale getiren bir etkendir. Aşırı stresli iş hayatı, yoğun koşuşturma temposu, sürekli gerginlik; bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabilmektedir. Bu durum sürekli soğuk algınlığı ve sık sık hastalanmaya davet çıkarır.

Baş dönmesi

Ayağa kalktığınızda aniden başınızın dönmesi pek çok nedenden kaynaklı olabilir. Bunedenlerin en bilinenleri kan şekeri veya tansiyonun düşmesidir. Baş dönmesinin bir diğernedeni aşırı stres olabilir. Yapılan araştırmalar, stresin baş dönmesine neden olabildiğini gösteriyor. Stresinizi tanıdıktan sonra onu yenmek için adım atın…

SORUNUN KAYNAĞINA İNİN

Birçok durumda olduğu gibi stresle mücadelede de ilk adım, sorunun kaynağına inmekte gizlidir. Neden olduğunu bilmek, nasıl baş edeceğiniz hakkında en doğru veriye ulaştırır. Mesela çocuğunuza sinirlendiniz ve bağırmaya başladınız.
O anda neden öfkelendiğinizi sorsak, muhtemelen çocuğunuzun az evvel yaptığı o minicik hatadan bahsedersiniz. Oysa kendinizi biraz olsun sorgulayacak zamanı ayırırsanız, çocuğunuza bağırmanıza sebep olan öfkenin birikimden ibaret olduğunu fark edebilirsiniz. Sizi strese sokan, sinirlenmenize sebep olan başlıca olayların bir listesini yapın ve uzayıp giden bu listenin her bir maddesini değiştirmek için neler yapabileceğinizi bir düşünün. Ufacık dokunuşlarla birçok şeyi değiştirebilirsiniz.

Affetmek kalbi koruyor

Kendinizi stres altında hissettiğinizde, sakinleştiğinizi hissedene kadar derin nefesler alın. Sinirlenmiş olmanız sizi haklı yapmaz. Böyle anlarda kendinize ayırdığınız birkaç saniyeyi, empati kurarak geçirin. Son yıllarda yapılan araştırmalar, affetmenin kalp sağlığını koruduğunu gösterdi.
Yani affederek, hem stresten uzaklaşabilir, hem de kalbinizi koruyabilirsiniz.

Tarçınlı bir şeyler yudumlayın

Cleveland Clinic’te yapılan araştırmalara göre tarçın, kan şekerini düzenliyor verahatlatıyor. Yine aynı araştırma tarçının; kalp hastalıklarını önlemede, kan şekeri LDL (kötü kolesterol) ve trigliserid seviyelerini düzenlemede son derece etkili bir silah olduğunu gösterdi. Tarçını çubuk olarak demliğinize katabilir ya da toz olaraktatlılarınızda kullanabilirsiniz.

Düşünce gücüne kulak verin

Hayata pozitif bakmak stresle başa çıkmanın en önemli yollarından biri sayılıyor. Negatif düşünce beraberinde olumsuz farklı düşünceleri getirebileceğinden, sıkıntılı olay veya durumlardan kazanım çıkarmak stresin sağlığınız üzerindeki olumsuz etkilerinden sizi koruyabilir. Ufak bir tatile ihtiyaç duyuyor ve çıkamıyorsanız yine düşünce gücünüzü devreye sokabilirsiniz. Yapılan araştırmalar, düşünce gücüyle tatile çıkmanın insanı rahatlattığı yönünde. Tek yapmanız gereken, gözlerinizi kapamanız ve kendinizi deniz kenarında güneşlenirken düşünmeniz.

Yürüyüş yapın

Sokağa çıkın, sizin kendinize dert ettiğiniz onca şeyin aslında ne kadar çözülebilir ve küçük olduğunu, onlardan uzaklaştığınızda fark edebilirsiniz.
Haftada üç gün -yapabiliyorsanız daha fazla, en yakın yürüyüş alanına gidin ve hem ruhunuza, hem de bedeninize zaman ayırın.

10’a kadar sayın

Stresle karşı karşıya iseniz gözlerinizi kapatın ve 10’a kadar sayın. Bu süre zarfındazihninizin ne kadar berrak olduğunu, vücudunuzun rahatlığını ve mutlu olduğunuzudüşünün. Rahatlamanın etkisini hissedeceksiniz. Bir süre de olsa bulunduğunuz ortamdan uzaklaşmak ve temiz hava almak sizi canlandıracak, stresi geride bırakmanıza yardımcı olacaktır.

Ağlamaktan çekinmeyin

Ağlamak, sakinleşmenin en kolay yoludur. Gözyaşlarınızı tutmaktan vazgeçin ve çekinmeden ağlayın. Ağladığınızda salgılanan hormonlar, siz farkında olmasanız da sakinleşmenize yardımcı olur. Ağlamak kadar gülmek de önemli. Dert etmeyin, gülün ve geçin.

Egzersiz yaparak rahatlayın

Sinirlendiğiniz ya da stres altında hissettiğiniz anlara dikkat edin. Eş zamanlı olarak tüm vücudunuzun gerildiğini ve adeta kasıldığınızı hissedersiniz. Kaslarınızın sürekli gergin olması, bir süre sonra kas ve iskelet yapınızda ciddi hasarlar bırakabilir. Son yıllarda sayısız esneme temelli egzersiz alternatifi ortaya çıktı.
Bunlardan size en uygun olanını seçin ve gün boyu yorduğunuz bedeninize hak ettiği ilgiyi gösterin. Böylece kendinize de vakit ayırarak mutlu hissedeceksiniz. Bu egzersizleri ev dışındaki merkezlerde yapacak olursanız, ev ve iş arasında gidip gelen rutinden kurtularak sosyalleşmiş de olacaksınız.
Saydığım tüm bu etkiler, stresle mücadelede adeta bir tedavi kılavuzu gibi işlev görür.

GERGİNLİĞİ ATIYOR

Stresle baş etmek için en ideal mevsimdesiniz. Çünkü yapılan araştırmalara göre çiçek kokuları zihinsel rahatlama sağlıyor, vücut gerginliğinin atılmasına yardımcı oluyor. Her renkten ve çeşitten binlerce çiçeğin açtığı bahar aylarından maksimum derecede faydalanabilirsiniz. Aynı araştırmaya göre özellikle lavanta, lila, hanımeli, sedir gibi kokular sayesinde, beyin kimyası değişiyor ve mutluluk hormonları uyarılıyor. Doğal bitki aromalı vücut yağları da benzer şekilde rahatlamaya katkı sağlayabiliyor. Önerim taze çiçek koklanmasından yana.

IŞIKLI ORTAMDA UYUMAYIN

Daha önceki yazılarımda uyku ve uyku problemleriyle ilgili detaylar verip uykusuzluğun depresyon ve benzer hastalıkların temel sebepleri arasında yer aldığından bahsetmiştim. Bazılarınızın ‘Düzenli ve yeterli uyuyorum’ dediğini duyar gibiyim. Araştırmalara göre; yatak odasındaki loş bir ışık bile (TV ışığı, okuma lambası veya dijital çalar saat ışığı) depresyon belirtilerini çoğaltabilir. Işık, melatonin hormonunun üretimini azaltır. Yeterli seviyede melatonin olmadan normal uyku düzeniniz bozulabilir.

ÇÖZÜM: Uyumadan önce ışık kontrolü yapın. Bütün ışıkları kapatın ve uyumanıza yardımcı oluyorsa, televizyonunuza zaman ayarlı otomatik kapama kurmayı deneyin. Dijital çalar saatinizi uzağa koyun.

Ayrıca bunları da deneyin:

  • Sevdiğiniz şarkılardan oluşturduğunuz bir albümü dinlemek kortizol seviyenizi yüzde 66 oranında düşürebilir. Şarkıları dinlemek için yer ve mekan size kalmış.
  • Öğlen uykusu, stres hormonu kortizol düzeyini yüzde 50’ye varan oranlarda düşürebilir. Lavanta veya biberiye koklayın!
  • Lavanta ile iyi uyursunuz. Lavanta ile stres hormonu kortizol yüzde 24 düşer. Yeni bir araştırmaya göre; bir ay boyunca haftada bir masaj yaptırmak kortizol seviyesini yüzde 31 azaltıyor.
  • Sabah işe gitmeden bir kivi (C vitamininden en zengin meyveler arasındadır) yemenizi öneririm.

Stresle başa çıkmak için farklı önerilerin bulunduğu bir başka yazıma buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Covid-19

Ateşsiz Covid-19 Geçirmek Mümkün

Tarih:

on

Yüksek ateş gibi bazı Covid-19 belirtileri diğerlerinden daha yaygın görünür. Bu günlerde kendinizi hasta hissediyorsanız doktora gidip test yaptırmak için en ayırt edici belirti ateş. Peki ya ateşiniz yoksa?

Çok değil, bundan bir yıl önce öksürük, vücut ağrıları ve halsizlik yaşamak gribin olağan belirtileriydi. Ancak coronavirüs hayatımıza girdi ve her kış en az bir kez yaşadığımız bu belirtiler değim yerindeyse kâbusumuz oldu.

Genel olarak solunum yolu hastalıkları hakkında bildiklerimiz yeni coronavirüs Sars-CoV-2 ile birlikte oldukça gelişti. Virüs dünyanın üzerine kara bir bulut gibi çökerken sağlık otoriteleri 3 belirtiye özellikle dikkat çekti; ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı.

Covid-19 belirtilerini içeren listeye her geçen gün yeni bir bulgu eklendi. Şuan Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin yayımladığı listede 11 resmi Covid-19 semptomu bulunuyor ve bunlar hala olası her belirtiyi kapsamıyor.

Diğer belirtilerle birlikte ateş görülmeyebiliyor

Yüksek ateş gibi bazı Covid-19 belirtileri diğerlerinden daha yaygın görünür. Ancak bazı belirtiler de neredeyse kişiye özel ortaya çıkıyor. Bu günlerde kendinizi hasta hissediyorsanız doktora gidip test yaptırmak için en ayırt edici belirti ateş. Peki ya ateşiniz yoksa?

Ateşinizin olması vücut ısınızın normalden yüksek olduğu anlamına gelir. 38 dereceden yüksek vücut ısısı, vücudunuzda bir terslik olduğunu doğrular. Ateş, vücudun Covid-19 da dâhil olmak üzere bir enfeksiyona verdiği doğal tepkidir. Bağışıklık sistemi istenmeyen bir patojeni, genellikle bir virüsü veya bakteriyi öldürmeye çalıştığı için vücut ısısı aniden yükselir. Normal vücut sıcaklığında, bu hastalığa neden olan istilacılar kolayca çoğalabilir, ancak ortam ısındığında hayatta kalmaları zorlaşır.

Coronavirüs vücuda girdiğinde de bağışıklık sisteminin tepki göstermesi ve vücut ısısının yükselmesi beklenir. Bu virüs hakkında öğrendiğimiz son gelişmeye göre ise Covid-19 ateşsiz de görülebiliyor.

Asemptomatik kişilerde genel olarak ateş dâhil hiçbir belirti görülmediğini biliyoruz. Uzmanlara göre Covid-19 geçiren birçok insanda diğer belirtiler görülürken ateş görülmüyor. Öte yandan enfekte bir kişi teknik olarak ateşi yükseldiğinde ya da düştüğünde bunu fark etmeyebilir.

Ateşiniz olmasa da kendinizi izole edin

Ateş veya titreme, öksürük, nefes darlığı veya nefes almada güçlük, yorgunluk, kas veya vücut ağrıları, baş ağrısı, tat veya koku kaybı, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya akıntısı, mide bulantısı ya da kusma ve ishal gibi belirtilerle birlikte deri döküntüleri ve göz kızarıklığı gibi daha nadir semptomlar da Covid-19 ile ilişkilendiriliyor.

Bu belirtilerden bazılarının bir arada görülmesi ilk olarak yüksek ateşi sorgulamayı akıllara getirebilir. Ancak ateş Covid-19 varlığının göstergesi olarak değerlendirilmemeli.

Olağandışı belirtiler yaşıyorsanız ancak ateşiniz yoksa yine de kendinizi izole edin. Bir sağlık kurulusu ile iletişime geçerek, testler, izolasyon yönergeleri ve tedavi seçenekleri hakkında bilgi alın. Yaşadığınız soğuk algınlığı veya grip de olabilir. Ancak vaka artışlarını göz önünde bulundurun, sağlık durumunuz hakkında daha fazla bilgi alana kadar güvende olmak ve çevrenizdekileri güvende tutmak için izole olmaya devam edin.

 

Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Okumaya Devam Et

Covid-19

Neden Çin Aşısı?

Tarih:

on

Çin aşısı ile Çin’de yüz binlerce kişi aşılandı. Sağlık çalışanları, pandemi önleme personeli ve sınır denetim personeli gibi belirli gruplar aşılanarak bir bakıma bağışıklık bariyeri oluşturuldu. 

Bir önceki yazımda Çin’de yapılan aşı çalışmalarının anlatmaya çalıştım. Bu yazımda ise bu çalışmaların sonuçlarının değerlendireceğim.

Daha önce bahsettiğim gibi; Çin aşı çalışmalarını bir adım önde götürüyor. Henüz virüs ortaya çıkalı bir yıl bile olmamışken, Çinli aşı üreticileri aşı adaylarını piyasaya sürmeye başladı.

Çinli üreticiler aşı dağıtımına başladı

Sinovac, 46 milyon doz Covid-19 aşısını Brezilya’ya ve 50 milyon doz Türkiye’ye sağlamak için anlaşma imzaladı. Ayrıca 40 milyon dozluk aşı konsantresi Endonezya’ya yerel olarak tedarik edilecek ve son ürün orada üretilecek.

CanSino, aşısının 35 milyon dozunu Meksika’ya teslim edecek, CNBG ise Orta Doğu ve Güney Amerika pazarlarına bakıyor. BAE, 2021’de CNBG ile ortaklaşa yaklaşık 100 milyon doz üretecek, diğer ülkelerle görüşmeler devam ediyor. CNBG, 2021’de bir milyardan fazla doz üretebileceğini açıkladı. Çin ayrıca, herhangi bir ürünün güvenli olduğunun kanıtlandığından emin olmak için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve küresel Salgın Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu (CEPI) liderliğindeki Covid-19 Aşı Küresel Erişim (COVAX) grubuna de katıldı.

Çin, ulusal aşılama programıyla ilgili olarak bu üç şirketin her birinde yapılan araştırmalardan memnun görünüyor. Haziran ayında CanSino, orduyu aşılama yetkisini aldı ve o zamandan beri hem Sinovac hem de CNBG, devam eden klinik denemelerin dışında Çin’deki büyük nüfusu aşılamak için onay aldı.

Sonuç olarak Çin’de yüz binlerce kişi aşılandı. Sağlık çalışanları, pandemi önleme personeli ve sınır denetim personeli gibi belirli gruplar aşılanarak bir bakıma bağışıklık bariyeri oluşturuldu. CNBG’nin aşı çalışmaları sonucu ciddi bir istenmeyen yan etki görülmedi. Sinovac’e göre ise şirket çalışanlarının yüzde 90’ından fazlası yüksek risk grubu olarak görüldükleri için aşı olmayı kabul ediyor. Şirket Ekim ayında, Zhejiang eyaletinde Şangay yakınlarındaki Yiwu’da iki dozluk aşısını satmaya başlamıştı.

Sinovac aşısının başarı oranı yüksek

Devlete ait aşı üreticisi ve Sinovac’ın Endonezya’daki ortağı Bio Farma, Sinovac’ın COVID-19 adayının 3. aşama klinik deneylerinde yüzde 97’ye kadar etkili olduğunu açıkladı. Ancak Sinovac, Bloomberg’e yüzde 97’lik rakamın aşının etkinliğine atıfta bulunmadığını açıkladı ve bunun yerine aşının serokonversiyon oranını temsil ettiğini söyledi. Serokonversiyon oranı, aşının COVID-19 antikorları üretip üretmediğini saptar, yani aşının, onu alan gönüllülerinin yüzde 97’sinde antikorları tetiklediği anlamına gelir. Ancak aşının COVID-19’a karşı koruma sağladığını kanıtlamaz.

Yüzde 97 etkinlik, şu ana kadar bildirilen en iyi klinik araştırma verisi. ABD merkezli Pfizer ve Moderna, ABD’deki Faz 3 denemelerinde sırasıyla yüzde 94 ve yüzde 95 etkinlik oranları bildirdi. Ancak Bio Farma, Sinovac’ın etkinliği hakkındaki sonucunu daha küçük bir katılımcı havuzundan (yaklaşık 1.600 kişi) ve daha kısa bir zaman çerçevesinde aldı.

Adayını Almanya’nın BioNTech’iyle birlikte geliştiren Pfizer, Kasım ayında açıkladığı yüzde 94 etkinlik rakamını, Temmuz ayında başlayan 43.000 katılımcılı Faz 3 denemesinden elde etti. Moderna’nın Faz 3 denemesi de o ay başladı ve aşı 30.000 gönüllü üzerinde denendi.

Sinovac’ın 3. aşama denemesinin tüm sonuçlarının Ocak 2021’de gelmesi bekleniyor. 16 Nisan – 25 Nisan 2020 tarihleri ​​arasında 144 katılımcı faz 1 denemesine ve 3 Mayıs – 5 Mayıs 2020 tarihleri ​​arasında 600 katılımcı faz 2 denemesine kaydoldu. 743 katılımcıya en az bir doz aşı yapıldı.

Faz 1 denemesinde, aşı olan gönüllülerin ortalama yüzde 33’ünde ilk iki hafta içinde istenmeyen yan etkiler görüldü. İlk 4 hafta içinde gönüllerde görülen yan etki oranı ise ortalama yüzde 14 oldu. Aşılamadan sonraki 14. günde gönüllülerin ortalama yüzde 48’inde antikor oluşumu belirlendi. 28. günde ise katılımcıların ortalama yüzde 81’inde antikorlara rastlandı.

Faz 2 denemesinde, 14. güne kadar katılımcıların ortalama yüzde 30’unda yan etki görüldü. 28. güne kadar yan etki geliştiren katılımcı oranı ise ortalama yüzde 19. 14. günde gönüllülerin ortalama yüzde 95’inde, 28. günde ise yüzde 99’unda antikor oluştuğu görüldü.

 

Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Okumaya Devam Et

Covid-19

Aşı Yarışında Çin Bir Adım Önde

Tarih:

on

Çin’de Covid-19 aşısı geliştirme ve uygulama ihtiyacı, virüsün yayılmasını etkili bir şekilde durdurduğu için diğer ülkelerden farklı. Çin hükümeti pandemiyle erken başa çıkabildi ve sonuç olarak aşı geliştirmeye zaman ayırabildi.

Şiddetli akut solunum sendromu, yani SARS hastalığına sebep olan yeni tip coronavirüsün neden olduğu ve devam eden Covid-19 pandemisi, dünya çapında yüksek morbidite ve mortaliteye yol açtı.

Salgın başladığından beri, dünyanın dört bir yanındaki araştırmacılar, şu anda klinik öncesi veya klinik geliştirme aşamasında olan 200’den fazla çalışma ile Covid-19 için aşılar geliştirmeye çalışıyor. Öte yandan salgının başladığı yerde, aşı çalışmaları da bir adım önde gidiyor. Peki, Çin aşıları ne kadar güvenli ve bu aşılar hakkında ne biliyoruz?

Çin aşıları 16 ülkede deneniyor

Çin’de Covid-19 aşısı geliştirme ve uygulama ihtiyacı, virüsün yayılmasını etkili bir şekilde durdurduğu için diğer ülkelerden farklı. Sınırların kısmen açık olmasına ve uluslararası seyahatin ciddi şekilde kısıtlanmasına rağmen, Çin hükümeti pandemiyle erken başa çıkabildi ve sonuç olarak aşı geliştirmeye zaman ayırabildi.

Çin’deki aşı yarışında dört ana üretici var; Tianjin merkezli CanSino, Wuhan’dan CNBG, Pekin’deki Sinovac ve Anhui merkezli ZFLongkema. Ülkede çok az COVID-19 vakası varken, Çinli aşı üreticileri ürünlerinin etkinliğini denizaşırı ülkelerde test etmek zorunda kaldı; beş aday en az 16 ülkede etkinlik (aşama 3) denemelerinde bulunuyor.

Covid-19 için ilk aşı denemesi Çin’de başladı

Uygulanabilir bir aşı elde etmek için farklı yaklaşımlar ortaya çıktı. CanSino, aşı adayını, Covid-19’un yüzey proteini için bir gen parçasını ekledikleri adenovirüs 5 (Ad5) olarak bilinen yaygın ve büyük ölçüde zararsız bir virüs kullanarak geliştirdi. Mart ayında şirket, güvenliğini ve bağışıklık tepkilerini tetikleme yeteneğini test etmek için dünyanın ilk Covid-19 aşı denemesini Wuhan’da başlattı ve dünyada Covid-19 aşısını deneyen ilk şirket oldu.

Sinovac Biotech ve CNBG ise Sars-CoV-2’nin öldürülmüş hali ile insanları aşılamak üzerine yoğunlaştı. Bu, karmaşık bir protein veya RNA tasarımı veya genetik mühendisliği gerektirmez. Bilim adamları, virüsü basitçe bir kimyasal (beta propiolakton) ile etkisiz hale getirir ve onu tahriş ederek bağışıklık sistemini etkili bir şekilde tam alarm durumuna geçiren bir yardımcı madde ile karıştırır. Teorik olarak, bu tür aşılar, başak gibi tek bir viral protein setinden ziyade tüm viral protein setini içerdikleri için daha geniş antikor ve T hücresi tepkileri üretebilir. Ve sıfırın altındaki sıcaklıklarda saklanması gereken mRNA aşılarının aksine, inaktive edilmiş virüsler, sıradan soğutmadan fazlasını gerektirmez. Bu, Rus Sputnik V aşısına benzer bir aşı.

Sıfırın altındaki soğutma ve depolamanın birçok tropikal ve subtropikal ülkede sorunlu olabileceğinden inaktive aşıların lojistik avantajları var. Ancak dezavantajları da olabilir; Bu aşılar iki dozun uygulanmasını gerektiriyor, ancak küçük bir ihtimal de olsa hastalar bu tür aşılara karşı kronik reaksiyonlardan mustarip olabilir ve hatta hastalığı geliştirebilir.

 

Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Okumaya Devam Et

Öne Çıkanlar