Bizimle iletişime geçin

Aile Sağlığı

Tiroid Bezi Rahatsızlıkları

Halit Yerebakan

Düzenleyen

on

Tiroid bezinin görevi hormon salgılamaktır. Bir sorun ortaya çıkıp tiroid bezi normalden daha çok veya az hormon salgıladığında, hastalıklar da kendini göstermeye başlar.

Tiroid bezi, boynun ön bölümünde gırtlağın altında bulunan ve şekil itibariyle kelebeğe benzetebileceğimiz bir bezdir (endokrin bezi). Temel görevi hormon salgılamaktır. Bedenimizde meydana gelenlerin komutlarla idare edildiğini, komutlarınsa hormonlara bağlı olduğunu düşünecek olursak bu küçük organın tüm beden için ne kadar önemli olduğunu anlayabiliriz. Tiroid bezi, tiroksin (T4) ve tiriiyodotironin (T3) olmak üzere iki tip hormon salgılar. T3 ve T4, vücudun metabolizma hızını düzenleyen iki hormondur. Tiroid bezini harekete geçirense, beyinde bulunan hipofiz bezi tarafından salgılanan TSH hormonudur. Kandaki tiroid hormonları azalınca, hipofizin TSH salgısı artar ve bu hormon tiroid bezinden, tiroid hormon salgısını artırır. Tiroid bezi hastalıkları arasında, guatr (tiroid bezinin büyümesi), nodul (tiroid bezinde oluşan anormal dokular), tiroidit (tiroid bezi iltihaplanması), hipertiroidi (tiroid hormonunun normalin üstünde salgılanması), hipotiroidi (tiroid hormonunun gerekenden az salgılanması) ve son olarak tiroid bezi hücrelerinde oluşan tiroid kanseri sayılabilir.

GUATR HASTALIĞI

Tiroid bezinin kanser ve iltihaplanma dışında kalan sebeplerle büyümesi, guatr hastalığı olarak adlandırılır. Guatr beraberinde nodülleri de getirebilir. Yapılan araştırmalar, bu tip nodüllerin yüzde 5’inin kötü huylu özellik taşıdığını gösteriyor. Nodüllerin dikkatli takip edilmesi gerekir. İki santimin üzerinde büyüyen, kireçlenme görülen ve şekil bozukluğu olan nodüller asla ihmal edilmemeliler. Ülkemizde guatr hastalığına rastlanma oranı yaklaşık yüzde 40 olarak açıklandı. Tiroid bezi, gıdalardan ihtiyacı olan iyotu temin edemezse, hormon sentezleyebilmek için büyümeye başlar. Bu büyüme, neredeyse sarılı vaziyette bulunduğu nefes ve yemek borusu üzerinde ciddi bir baskı yapar. Bu da nefes darlığı ve yutkunma zorluğuna neden olur. Guatrın en önemli belirtisi, boğazın ön kısmında kolaylıkla fark edilebilen şişliktir. Kan testiyle belirli hormon seviyelerinin ve varsa nodül yapısının ultrason muayenesi ile incelenmesi; teşhis için yeterlidir.

METABOLİZMA YAVAŞLAR

Hipotiroidi yani yavaş çalışan guatr, tiroid bezi tarafından salgılanan troksin adlı hormonun ihtiyaçtan az salgılanması anlamına gelir. Bu durum, metabolizmanın da yavaşlamasına sebep olur. Belirtileri; ellerde kuruma, saç dökülmesi, hareketlerde yavaşlama, ses kısıklığı, kilo alma, kabızlık ve kadınlarda adet düzensizliği olarak sayılabilir. Hipotiroidi en çok şeker hastalarında, kansızlık problemi yaşayanlarda, 60 yaş üstü kadınlarda ve depresyon eğilimi olanlarda gözlemlenen bir tiroid bezi hastalığı türüdür. Erişkinlerde, kadınlarda görülme sıklığı, erkeklere göre biraz daha fazladır. Kadınlarda 55-60 yaşlarından görülme ihtimalinde artış olduğu tespit edilmiştir.

NASIL TEŞHİS EDİLİR ?

En belirgin işareti, kişinin kendisini son derece halsiz ve yorgun hissetmesidir. Soğuğa karşı hassasiyetin artması da hastalığın işaretleri arasında sayılabilir. Ciltte kuruluk ve şişlik dışarıdan fark edilebilecek düzeyde gelişebilir. Fiziki bulguların ardından yapılacak kan testi ile teşhis konulabilir. Tiroid uyarıcı hormon yüksek; fakat T3 ve T4 değerleri düşük ise hipotiroidi ihtimali oldukça yüksektir.

HİPERTİROİDİ

Halk arasında zehirli guatr olarak da bilinen bu guatr cinsi, tiroksin hormonunun normalden fazla salgılanması sebebiyle gelişir. Hastalığın bu tipinde iştah artmasına rağmen kilo kaybı gözlemlenir.

HİPERTİROİDİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

  • Guatr (tiroid bezinde büyüme)
  • Kilo kaybı
  • Saçlarda cansızlaşma ve dökülme
  • Ellerde titreme
  • Uyku bozukluğu
  • Bağırsak problemleri
  • Sinirlilik
  • Adet düzensizliği
  • Gözlerde çıkıntılık
  • Kemik erimesi
  • Erkeklerde meme büyümesi

NELER YAPILMALI ?

  • Tiroid fonksiyonunu geliştirmek için iyot zengini gıdalardan daha fazla tüketin.
  • Az yağlı peynir tercih edin.
  • İnek sütü için.
  • Yumurta yemeyi ihmal etmeyin.
  • Az yağlı dondurma yiyebilirsiniz.
  • Az yağlı yoğurt tercih edin.
  • Tuzlu su balıklarından sevdiklerinizi yiyin.
  • Soya sosu tüketin.

Aşağıdaki gıdaları daha az tüketin; özellikle çiğ yenildiği zaman tiroid hormonu üretilmesini engelliyor. Bu gıdaları pişirdiğiniz zaman ise anti-tiroid özellikleri inaktive eder. Bu besinler tiroid fonksiyonunu düşüren goitrogens adlı kimyasallar içerir. Bu gıdaları her dört günde bir tüketin.

  • Badem
  • Karnabahar (hipotiroidizm varsa haftada iki kereden daha fazla yenmemelidir.)
  • Darı
  • Armut
  • Şalgam
  • Brüksel lahanası
  • Mısır
  • Hardal
  • Çam fıstığı
  • Lahana
  • Marul
  • Şeftali
  • Soya (Izoflavonlar blok iyot)
  • Kanola yağı
  • Yer fıstığı
  • Ispanak

Egzersiz yapın. Optimum tiroid fonksiyonu için, haftada en az üç gün 40 dakika egzersiz gerekir.

www.sabah.com.tr’de orjinalini bulabileceğiniz bu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Aile Sağlığı

Tüp Bebek Tedavisinde Yeni Yöntem

Basın Bülteni

Düzenleyen

on

tüp bebek tedavisinde yeni yöntem

Kadın Hastalıkları Tüp Bebek Uzmanı Dr. Çağlar Yazıcıoğlu, rahim içini görüntülemeye yarayan “histeroskopi” yöntemi ile tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarının, rahim içi problemlerin ve gebelik kayıplarının sorun olmaktan çıkacağını söyledi. Acıbadem Kayseri Hastanesi Kadın Hastalıkları Tüp Bebek Uzmanı Dr. Çağlar Yazıcıoğlu, rahim içini görüntülemeye yarayan girişimsel bir yöntem olan histeroskopi yönteminin, tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında veya tekrarlayan gebelik kayıplarında önemli olduğunu söyledi. Histeroskopi yönteminde özel bir cihaz yardımıyla belli miktarda sıvı verilmesi suretiyle rahmin genişletildiğini ve görüntülenmesinin sağlandığını belirten Yazıcıoğlu, yöntemin faydalarına dair şunları söyledi:

Rahim İçi Sorunların Tespitini Sağlıyor

“Tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında herhangi bir problemin olup olmadığını anlamak için diagnostik yani tanısal histeroskopi, eğer tespit edilmiş polip, rahim içerisine uzanan miyomlar gibi ya da doğumsal perde gibi rahim içerisi patolojisi varsa, operatif histeroskopik yöntemle problemleri ortadan kaldırmak ve kişiyi normal bir rahimle sağlığına kavuşturmak mümkündür. Bu yöntem, rahimde polip adı verilen iyi huylu küçük kitleler ve rahim içerisine doğru invaze olmuş miyomların tedavisinde kullanılmakta, rahim içerisine histeroskopi yöntemiyle girerek bunları temizlemek tamamen mümkün olabilmektedir. Ayrıca yöntem rahimde doğuştan gelen perde gibi semptomların düzeltilmesinde de kullanılmaktadır. Perdeler veya miyomlar gerek yer kaplayarak gerekse bir takım biyokimyasal mekanizmalarla embriyonun rahim içerisine yerleşmesini ve tutunmasını engelleyebilmektedir. Bu nedenle tedavileri önem arz etmektedir.”

Kısırlık Tedavileri İçin Önemli

Rahim içerisinin görüntülenmesinin özelikle kısırlık tedavilerinde önem arz ettiğine dikkat çeken Yazıcıoğlu, tüp bebek tedavisi alan tüm hastalarda histeroskopi yöntemini uygulamadıklarını söyledi. Yazıcıoğlu, yalnızca rahim içerisinde patoloji tespit ettikleri vakalarda yöntemi tercih ettiklerini söyledi. Uygulamanın en fazla 20 dakika sürdüğünü kaydeden Yazıcıoğlu, “Histeroskopiden korkmamak lazım. Uygulama genellikle küçük sedasyon anestezisi ile gerçekleştirilebilmektedir. İşlem patolojinin durumuna bağlı olarak süre almaktadır. Deneyimli ellerde yaklaşık 7-8 dakika ile 15-20 dakika arasında bitirilebilmektedir” ifadelerini kullandı.

Tüp bebek tedavisiyle ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Okumaya Devam Et

Aile Sağlığı

Sesimizin Düşmanı Alışkanlıklar

Basın Bülteni

Düzenleyen

on

Sesimizin Düşmanı Alışkanlıklar

Sesin incelmesi, kalınlaşması, çatallanması, yorulması ve titremesi, hatta kimi zaman hiç çıkmaması… Özellikle sonbahar ve kış aylarında sıkça görülen ses kısılmasının pek çok nedeni olabiliyor. İşte sesimizin düşmanı alışkanlıklar…

Şiddetli larenjitten reflüye, ses telleri üzerinde gelişen nodül, kist ve polip gibi oluşumlardan Humman Papilloma Virüsü’ne, alerjiden tiroit problemlerine kadar pek çok etken ses kısıklığı yapabiliyor. Bunların yanı sıra gırtlak kanseri de ses kısıklığıyla kendini gösterebiliyor. Ancak ses kısıklığına en çok da sıklıkla yaptığımız hatalı alışkanlıklarımız neden oluyor. Örneğin; yeterince su içmemek gibi! Acıbadem Bakırköy Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Ferhan Öz sesimizi korumamız için vazgeçmemiz gereken 8 hatalı alışkanlığımızı anlattı, önemli uyarılarda bulundu.

Yüksek Sesle Konuşmak, Bağırmak

Konserlerde şarkılara yüksek sesle eşlik etmek, maç gibi ortamlarda sürekli bağırmak, topluluk önünde sesini duyurabilmek için ses tonunu yükseltmek, bir başka deyişle “sesi yanlış kullanmak” ses tellerini yıpratarak kanama yapabiliyor. Bunun sonucunda da ses tellerinde geçici veya kalıcı hasar oluşabiliyor. Bu nedenle yüksek sesle konuşmayın, bağırmayın. Ayrıca ara vermeden uzun süre konuşmamaya da özen gösterin.

Yeterince Su İçmemek

Sesin en önemli düşmanlarından biri, susuzluk. Yeterince su içtiğimizde ses tellerimiz ıslak bir ortamda, kaygan bir zeminde, göğüs boşluğundan gelen havayla daha iyi titreşiyorlar. Tam aksine yeteri kadar su içmezsek ses tellerimizde oluşan kuru ortam sesimizin kısılmasına neden oluyor. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Ferhan Öz ses tellerini nemli tutmak için günde en az 8-10 bardak su içmeye özen göstermemiz gerektiğine dikkat çekiyor.

Ağır Yağlı ve Baharatlı Yemekler Tüketmek

Yemek borusunun alt ve üst kapakları sürekli kasılı halde duruyor ve mide içeriğinin geriye kaçışını engelliyorlar. Mide içeriğinin herhangi bir nedenle boğaza, genize ve ses tellerine kaçışına larengofarengeal reflü deniyor. Midedeki asit salgısının ses telleri üzerinde zehirleyici (toksik) bir etki yapması ses kısıklığına yol açabiliyor. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Ferhan Öz bu nedenle reflü yapabilen ağır yağlı, baharatlı yemekler ve çilek ile domates gibi asitli besinlerden kaçınmanın çok önemli olduğunu söylüyor.

Çay ve Kahve Tüketimini Abartmak

Toplumdaki yaygın inanışın aksine çay ve kahve gibi içecekler su ihtiyacımızı karşılamadığı gibi, vücuttan sıvı atılımını artırarak sıvı ihtiyacımızı daha da artırıyor. Çay ve kahve gibi içeceklerin tüketimini günlük 1-2 fincanla sınırlamaya özen gösterin. Bu içeceklerin yanında günlük su tüketiminize ek olarak bir bardak su içmeyi de ihmal etmeyin.

Strese “Dur” Diyememek

Çağımızın önemli bir problemi olan stres de ses kısıklığına neden olan bir başka önemli etken. Stres, boyun ve ses tellerimizin hareketlerini kontrol eden kaslarda oluşan gerginlik sonucu sesin kısılmasına yol açabiliyor. Heyecanlandığımızda veya çok sinirlendiğimizde ellerimizde oluşan titremenin bir benzeri ses tellerimizde oluşuyor. Sinirli, heyecanlı ve korku içinde olunan ortamlarda sesimizi her zamanki durumlardan farklı kullanıyoruz. Kontrol dışı bu kullanım sırasında oluşan ses kısıklığı geçici oluyor, ancak süre uzadığı zaman ve bu tarz ses kullanımı alışkanlık haline geldiğinde ise ses kısıklığı kalıcı hale dönüşüyor.

Sık Sık Boğaz Temizlemek

Geniz akıntısı ve reflü gibi etkenler nedeniyle boğazda gelişen gıcık hissi yüzünden boğazı sık sık temizlemek de risk oluşturuyor. Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları ve alerji sonucunda oluşan geniz akıntısı ve reflüye bağlı tahrişler sonucunda sık boğaz temizleme ihtiyacı duyuluyor. Bunun sonucunda da her iki ses teli karşılıklı travmaya uğruyorlar. Ses tellerinde oluşan travmalar nedeniyle gelişen ödem de ses kısıklığını oluşturuyor. Bu nedenle boğazda gıcık hissi geliştiğinde altta yatan etkenin belirlenmesi ve tedaviyle ortadan kaldırılması için mutlaka bir hekime başvurun.

Yatmadan Önce Yemek Yemek

Yatmadan önce yemek yemek de larengofarengeal reflüye, buna bağlı olarak da ses kısıklığına yol açan bir başka önemli etken. Çünkü gece boyunca artmış olan mide asidi ses tellerine zarar verebiliyor. Dolayısıyla yatmadan 3 saat önce yemek yemeyi bırakın, su dışında herhangi bir şey tüketmeyin.

Sigara İçmek

Sigaranın dudaktan başlayarak tüm ses yollarını kurutması sonucunda ses kalınlaşıyor, çatallanıyor veya kısılıyor. Sigara aynı zamanda sesin kısılmasına yol açan gırtlak kanserinin de bir numaralı nedeni. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Ferhan Öz ses kısıklığında zaman kaybetmeden bir hekime başvurulması gerektiğine işaret ederek, “Gırtlak kanseri çok erken bir dönemde yakalandığında tedavi başarısı yüzde 100’e yakın oluyor. Ancak ihmal edildiği takdirde tedavi başarısı çok düşük düzeylerde kalıyor” diyor.

Okumaya Devam Et

Aile Sağlığı

Merdiven İnip Çıkarken Oluşan Diz Ağrısı

Basın Bülteni

Düzenleyen

on

Merdiven İnip Çıkarken Oluşan Diz Ağrısına Dikkat

Diz eklemleri vücudumuzun en çok yük taşıyan yeridir. Hareketsiz yaşam tarzı ve fazla kilolar diz eklemlerinde kireçlenmeye yani osteoartroza zemin hazırlar. Memorial Ankara Hastanesi Fiziksel Tedavi ve Rehabilitasyon bölümünden Uz. Dr. Gülseren Kayalar, merdiven inip çıkarken oluşan diz ağrısı nedenine dikkat dedi ve diz eklemlerinde artroz ve tedavisi ile ilgili bilgiler verdi.

Fazla Kilolarınızdan Kurtulun

Genellikle 60 yaş üstü kadınlarda iki kat daha sık görülen diz kireçlenmesi, 40’lı yaşlardaki erkeklerde de oldukça sık görülmektedir. Erkeklerde diz eklemine yönelik sık travma veya yoğun sportif aktiviteler, eklem kıkırdak sorunlarında artışa neden olarak erken yaşta gonartroz yani diz kireçlenmesine zemin oluşturabilir. Obezite, diyabet, gut hastalığı gibi birçok metabolik rahatsızlık ve genetik yatkınlık diz kireçlenmesinde etkin rol oynamaktadır. Diz eklemine aşırı yüklenme ve mekanik stres de etkenler arasındadır. Diz eklemi gövdenin ağırlığını taşıyan bir eklem olduğu için postur yani duruş bozuklukları, bel ve kalça rahatsızlıkları da dize yansıyarak diz kireçlenmesini tetikleyebilir.

Merdiven İnip Çıkarken Yaşadığınız Ağrı Kireçlenmeye Bağlı Olabilir

Yavaş seyirli bir hastalık olan diz kireçlenmesi, uzun sürede açığa çıkmaktadır. İlk ve en erken değişiklik diz içerisinde kıkırdakta meydana gelmekte, incelen kıkırdak sonucunda eklem aralığı daralmaya ve ağrı yapmaya başlamaktadır. Tedavi edilmediğinde hareketlerde kısıtlılık ve dizlerde deformasyon açığa çıkmaktadır. Hasta; dizlerden ses gelmesi, şişlik, eklem stabilitesinde bozukluk, güçsüzlük, merdiven inip çıkarken ağrı ve zorlanma yakınmaları ile doktora başvurmaktadır.

Düzenli Egzersiz ve Fizik Tedavi Önemli

Hastanın şikayetleri dikkate alınarak belirlenen tedavi planlamasında asıl amaç, hastanın yaşam kalitesinin ve kısıtlanan hareketlerin artırılmasıdır. Tedavi öncelikle risk faktörlerinin azaltılması ile başlar. Kilo verme ve kas gücü ile esnekliğini artırmanın yanı sıra; aşırı zorlayıcı sportif aktiviteler, merdiven inip çıkma, uzun koşu ve yürüyüşlerden kaçınmak önemlidir.

Diz Ağrılarında Uygulanan Tedaviler

  • Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları,
  • Kortizon içermeyen ağrı kesici ilaçlar
  • Ekleme yönelik enjeksiyonlardır.

Bu tedaviler belirtilere yönelik olup, uzun vadede eklem kıkırdağının yenilenmesini sağlayamamaktadır.

Modern Tedavi Yöntemleri Şikayetlerinizi Azaltabilir

Diz eklemlerindeki kıkırdak hasarının tedavi seçenekleri, klasik tedavi yöntemlerin yanında yeni tedavi uygulamalarını da içermektedir. Diz eklemlerinde de meydana gelen kıkırdak hasarının kendi kendine iyileşme ihtimali çok düşüktür.

Son 20 yılda geliştirilen modern tedavi yöntemleri ile aşınmaya başlamış diz eklemlerinde bozulan biyokimyasal dengenin düzeltilmesi ve eklem kıkırdağının yeniden onarılabilmesi amaçlanmakta ve kalıcı hasar önlenmeye çalışılmaktadır. Bu tedavilerden biri de eklem içine uygulanan hyaluronik asit enjeksiyonlarıdır. Bunların ağız yoluyla alınan veya cilde sürülen formları da geliştirilmiştir. Akut dönemde etkili olan ve ağrıyı azaltan, fonksiyonel iyileşme sağlayan bu ilaçların uzun vadede yenilenmeyi artırdığına dair kesin kanıtlar bulunmamaktadır.

PRP Uygulaması Yaygınlaşıyor

Son yıllarda hastanın kendi kanı veya kemik iliğinden elde edilerek eklem içine enjekte edilen etken maddelerin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bunlara en iyi örnek PRP olarak bilinen plazmadan zengin protein (PRP) uygulamasıdır. Diğer biyolojik etken maddelerle karşılaştırıldığında elde edilmesi en kolay madde olan PRP, özellikle ilk evre diz kireçlenmesi olduğu belirlenen hastalarda etkin olmaktadır. Evre 2 ve 3’te ne kadar iyileşme sağladığı belirgin olmamakla birlikte yapılan çalışmalar bu ürünlerin sentetik ürünlere üstün olduğunu göstermektedir. PRP enjeksiyonunun uzun dönem takipte kireçlenmenin ilerlemesini durdurup durdurmadığını bildiren bir çalışma yoktur. Unutulmaması gereken önemli bir konu ise PRP’nin bir kök hücre tedavisi olmadığıdır.

Kök Hücre Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Mezenkimal olarak adlandırılan, bağ dokularında bulunan erişkin haldeki kök hücrelerin bölünerek yeni hücreler meydana getirebilme kabiliyeti ve yüksek seviyede farklılaşabilme özelliği nedeni ile diz eklem kıkırdak tamirinde kullanımı hızla artmaktadır. Yapılan çalışmalara göre diz ekleminde kök hücre tedavisi ile kıkırdak tamirlerinde erken dönem sonuçları olumlu iken uzun dönem sonuçları halen tartışmalıdır. Menisküs yırtıklarının onarımında ise çok daha güvenilir sonuçların olması, gelecekte kök hücre uygulamalarının oldukça iyi gelişmeler gösterebileceğine işaret etmektedir.

Okumaya Devam Et

Öne Çıkanlar

web tasarım
diyetisyen